Wat hier gebeurt, is geen incident en geen ontsporing. De opstelling van Trump is niets nieuws: het bewust verdiepen of creëren van crisis om economische en politieke controle af te dwingen. Naomi Klein noemt dit mechanisme de shockdoctrine: macht die chaos niet oplost, maar benut. In 2003 was het Irak. Nu is het Venezuela. De VS neemt een land in de economische en militaire wurggreep. Het doel is steeds hetzelfde: alles voor de olie en grondstoffen. En het resultaat is altijd hetzelfde: groeiende internationale onrust, en de gewone mensen betalen de prijs.

Het gaat telkens om grondstoffen en olie. Daar is Trump zelf verrassend eerlijk over. Natuurlijk ook hier de bekende rookgordijnen: ‘narco-terroristen’. En Trump – niet de man die de democratie in eigen land grote diensten bewijst – is hier plotseling wel bezorgd over het dictatoriale karakter van Venezuela. Maar als het erop aankomt, zegt hij het gewoon. Wij gaan dat land ‘runnen’ en Amerikaanse oliebedrijven binnenbrengen.

Militaire agressie

Het is heel gevaarlijk wanneer de internationale gemeenschap Trump niet normeert. Als olie en grondstoffen onder Trump openlijk worden gebruikt als reden voor militair ingrijpen, verschuift de wereldorde van internationaal recht naar militaire agressie en expansie. Dat is een wereldorde die de wereld nog meer instabiliteit en onveiligheid brengt. Daar betaalt uiteindelijk iedereen de prijs voor, omdat dit groen licht geeft aan autoritaire leiders met imperiale bedoelingen om landen binnen te vallen wanneer ze willen.

Laten we niet naïef zijn. Dit is slechts een oefenterrein van Trump voor een wereldorde waarin macht bepaalt wie mag nemen.

In Irak bracht de gecreëerde chaos ons uiteindelijk Islamitische Staat. De meest walgelijke mensenrechtenschendingen, waarbij velen omkwamen, waren het gevolg. Aanslagen in Europa volgden. De angst die daardoor werd gezaaid, werd vervolgens ingezet door extreemrechts.

Bezuinigingen op sociale zekerheid

De instabiliteit en onveiligheid die autoritaire leiders met imperiale invallen veroorzaken, raken ook ons land. Trump legde ons land een NAVO-norm van 5 procent op (lees: circa 35 miljard euro per jaar). Hiermee wordt de oorlogsindustrie van de VS flink gespekt. Hiervoor betalen wij de prijs. Om aan de Trump-norm te voldoen, willen formerende partijen (D66, CDA en VVD) miljarden bezuinigen op onze zorg en sociale zekerheid.

Laten we niet naïef zijn. Dit is slechts een oefenterrein van Trump voor een wereldorde waarin macht bepaalt wie mag nemen. Het internationaal recht wordt geschonden. Dat is glashelder. Nederland en de Europese Unie moeten zich hiertegen uitspreken. Als Poetin het internationaal recht schendt, wordt hier terecht schande van gesproken, maar als Trump dit doet, blijft het kabinet muisstil. Dat is riskant en gevaarlijk. Want zonder weerspraak en tegenmacht verschuift de wereldorde zo van internationaal recht naar militaire agressie en expansie. Daarvoor betalen gewone mensen altijd de prijs.